तुळशीची मराठी आरती. कार्तिक मासात आणि तुळसी विवाहाला तुळसी वृंदावनासमोर दिवा लावून ही म्हटली जाते. खाली संपूर्ण मराठी बोल, इंग्रजीत वाचण्यासाठी लिप्यंतर आणि आरतीचा सोपा अर्थ दिला आहे.
तुळशीची आरती – बोल (Marathi)
जय देवी जय देवी जय तुळसी । निजपत्राहुनि लघुतर त्रिभुवन हे तुळिसी ॥धृ॥ ब्रह्मा केवळ मुळीं मध्यें तो शौरी । अग्रीं शंकर तीर्थें शाखा परिवारीं ॥ सेवा करिती भावें सकळहि नरनारी । दर्शनमात्रें पापें हरती निर्धारीं ॥१॥ शीतळ छाया भूतळव्यापक तूं कैसी । मंजिरीची बहु आवड कमळारमणासी ॥ तव दलविरहित विष्णू राहे उपवासी । विशेष महिमा तुझा शुभ कार्तिकमासीं ॥२॥ अच्युत माधव केशव पीतांबरधारी । तुझिया पूजनकाळीं जो हें उच्चारी ॥ त्यासी देसी संतति संपति सुखकारी । गोसावीसुत विनवी मजला तूं तारी ॥३॥
Tulsi Aarti Lyrics in English
Jai devi jai devi jai Tulasi. Nijapatrahuni laghutar tribhuvan he tulisi. ||Dhru|| Brahma keval muli madhye to Shauri. Agri Shankar tirthe shakha parivari. Seva kariti bhave sakalahi narnari. Darshanamatre pape harati nirdhari. ||1|| Shital chhaya bhutalvyapak tu kaisi. Manjirichi bahu aavad Kamalaramanasi. Tav dalavirahit Vishnu rahe upavasi. Vishesh mahima tujha shubh Kartikmasi. ||2|| Achyut Madhav Keshav Pitambardhari. Tujhiya pujankali jo he uchchari. Tyasi desi santati sampati sukhakari. Gosavisut vinavi majala tu tari. ||3||
आरतीचा अर्थ (Meaning)
धृवपद म्हणते की तुळसीच्या एका पानापेक्षाही तिन्ही लोक लहान आहेत, म्हणजे तिचे महत्त्व किती मोठे आहे. पहिला कडवा सांगतो की तुळसीच्या मुळांत ब्रह्मा, मध्यभागी विष्णू आणि अग्रभागी शंकर आहेत. दुसरा कडवा सांगतो की विष्णूला तुळसीची मंजिरी फार प्रिय आहे आणि तुळसीदलावाचून तो भोग घेत नाही. शेवटी भक्त म्हणतो की तुळशीच्या पूजेने संतती आणि संपत्ती मिळते.
तुळशीच्या आरतीचे महत्त्व
मराठी घरांत अंगणात तुळसी वृंदावन असते आणि रोज संध्याकाळी तिथे दिवा लावला जातो. कार्तिक मासात आणि खास करून तुळसी विवाहाच्या दिवशी हीच आरती म्हटली जाते. तुळसी विवाहानंतर मराठी लग्नसराई सुरू होते, म्हणून त्या दिवसाचे महत्त्व मोठे आहे.
आरती माहिती
| देवता | तुळसी माता |
| भाषा | मराठी |
| प्रकार | आरती |
| अवसर | कार्तिक मास, तुलसी विवाह |
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
निजपत्राहुनि लघुतर त्रिभुवन म्हणजे काय?
तुळसीच्या एका पानापेक्षाही स्वर्ग, मर्त्य आणि पाताळ हे तिन्ही लोक लहान आहेत, असे आरती म्हणते.
तुळशीची आरती कधी म्हणायची?
रोज संध्याकाळी तुळसीसमोर दिवा लावल्यावर. कार्तिक मास आणि तुळसी विवाहाला तिचे महत्त्व विशेष आहे.
आरतीत गोसावीसुत कोण?
ती रचयित्याची नाममुद्रा आहे. शेवटच्या ओळीत तो स्वतःसाठी तारण्याची विनंती करतो.