शेगावचे श्री संत गजानन महाराज यांची ही आरती संत दासगणू महाराजांनी रचली आहे. शेगावच्या मंदिरात आणि घरोघरी गुरुवारी हीच आरती म्हटली जाते. खाली संपूर्ण बोल मराठीत, इंग्रजीत आणि सोबत सोपा अर्थ दिला आहे.
गजानन महाराज आरतीचे बोल (Marathi)
जय जय सच्चित्स्वरूप स्वामी गणराया । अवतरलासी भूवर जड मूढ ताराया ॥ धृ ॥ निर्गुण ब्रह्म सनातन अव्यय अविनाशी । स्थिरचर व्यापुन उरले जे या जगतासी ॥ तें तूं खरोखर निःसंशय अससी । लीलामात्रें धरिलें मानव देहासी ॥ १ ॥ होऊं न देशी त्याची जाणिव तूं कवणा । करुनी गणि गण गणात बोते या भजना ॥ धाता हरिहर गुरुवर तूंचि सुखसदना । जिकडे पहावे तिकडे तूं दिससी नयना ॥ २ ॥ लीला अनंत केल्या बकटसदनास । पेटविले त्या अग्नीवांचुनि चिलमेस ॥ क्षणांत आणिले जीवन निर्जल वापीस । केला ब्रह्मगिरीच्या गर्वाचा नाश ॥ ३ ॥ व्याधि वारुन केले कैकां संपन्न । करविलें भक्तांलागी विठ्ठल दर्शन ॥ भवसिंधु हा तरण्या नौका तव चरण । स्वामी दासगणूचे मान्य करा कवन ॥ ४ ॥
Gajanan Maharaj Aarti Lyrics in English
Jai jai sachchitswaroop Swami Ganaraya. Avatarlasi bhoovar jad mooDh taraya. || Dhru || Nirgun Brahma sanatan avyay avinashi. Sthirchar vyapun urale je ya jagatasi. Te tu kharokhar nihsanshay asasi. Leelamatre dharile manav dehasi. || 1 || Hou na deshi tyachi janiv tu kavana. Karuni gani gan ganat bote ya bhajana. Dhata Harihar guruvar tunchi sukhsadana. Jikade pahave tikade tu disasi nayana. || 2 || Leela anant kelya Bakatsadanas. Petvile tya agnivanchuni chilames. Kshanant anile jeevan nirjal vapis. Kela Brahmagirichya garvacha nash. || 3 || Vyadhi varun kele kaika sampanna. Karvile bhaktanlagi Vitthal darshan. Bhavsindhu ha taranya nauka tav charan. Swami Dasganuche manya kara kavan. || 4 ||
आरतीचा अर्थ (Meaning)
पहिल्या चरणात महाराजांना सच्चित्स्वरूप म्हणजे सत्-चित्-आनंद रूप स्वामी म्हटले आहे, जे जड आणि मूढ जीवांना तारण्यासाठी भूमीवर अवतरले. दुसऱ्या चरणात ते निर्गुण, सनातन, अविनाशी ब्रह्म असून लीलेपुरते मानवदेह धारण केला असे सांगितले आहे. तिसऱ्या चरणात महाराजांचा प्रसिद्ध जयघोष गण गण गणात बोते येतो, आणि ब्रह्मा-विष्णू-शिव हे तूंच आहेस अशी स्तुती आहे. चौथ्या चरणात त्यांच्या लीला आहेत, अग्नीशिवाय चिलीम पेटवणे, कोरड्या विहिरीत क्षणात पाणी आणणे आणि ब्रह्मगिरीचा गर्व उतरवणे. शेवटच्या चरणात रचयिता दासगणू महाराज म्हणतात की महाराजांचे चरण हेच भवसागर तरून जाण्याची नौका आहे.
गजानन महाराज आरतीचे महत्त्व
श्री गजानन महाराज हे बुलढाणा जिल्ह्यातील शेगाव येथील सिद्धपुरुष. ते प्रथम माघ वद्य सप्तमीला शेगावात दिसले, आणि हा दिवस भक्त प्रगट दिन म्हणून साजरा करतात. ऋषिपंचमीला त्यांनी समाधी घेतली, म्हणून ती त्यांची पुण्यतिथी मानली जाते. शेगावचे श्री गजानन महाराज संस्थान हे महाराष्ट्रातील सर्वात मोठ्या भक्तिस्थळांपैकी एक आहे. ही आरती संत दासगणू महाराजांनी रचली, ज्यांनी श्री गजानन विजय ग्रंथही लिहिला. गुरुवार हा महाराजांचा वार मानला जातो आणि त्या दिवशी ही आरती विशेषत्वाने म्हटली जाते.
आरती माहिती
| देवता | श्री गजानन महाराज (शेगाव) |
| भाषा | मराठी |
| प्रकार | आरती |
| रचयिता | संत दासगणू महाराज |
| अवसर | प्रगट दिन (माघ वद्य सप्तमी), ऋषिपंचमी पुण्यतिथी, गुरुवार |
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
गजानन महाराजांची आरती कधी म्हणतात?
गुरुवारी, प्रगट दिनाला आणि ऋषिपंचमीच्या पुण्यतिथीला विशेषत्वाने. शेगाव मंदिरात ती रोजच्या आरतीत असते.
ही आरती कोणी रचली?
संत दासगणू महाराजांनी. शेवटच्या चरणात त्यांची नाममुद्रा स्वामी दासगणूचे मान्य करा कवन अशी येते.
गण गण गणात बोते याचा अर्थ काय?
हा गजानन महाराजांचा सतत चालणारा जयघोष होता, आणि त्यामुळेच त्यांना गिणगिणे बुवा असेही म्हटले जात असे.