समर्थ रामदास स्वामींच्या दासबोध ग्रंथाची ही आरती दासबोध पारायणानंतर आणि रामदासी मठांमध्ये म्हटली जाते. खाली संपूर्ण बोल मराठीत, इंग्रजीत आणि सोबत सोपा अर्थ दिला आहे.
दासबोध आरतीचे बोल (Marathi)
वेदांतसंमतीचा काव्यसिंधू भरला । श्रुतिशास्त्रग्रंथ साक्ष संगमू केला ॥ महानुभव संतजनी अनुभव चाखियला । अज्ञान जड जीवां मार्ग सुगम केला ॥ १ ॥ जय जयाजी दासबोधा ग्रंथराज प्रसिद्धा । आरती ओंवाळीन विमलज्ञान बाळबोधा ॥ धृ ॥ नवविधा भक्तिपंथें रामरूपानुभवी । चातुर्यनिधि मोठा मायाचक्र उघवी ॥ हरिहर हृदयींचे गुह्य प्रगट दावीं । बद्धची सिद्ध झाले असंख्यात मानवी ॥ जय ॥ २ ॥ वीसही दशकींचा अनुभव जो पाहे । नित्यनेमें विवरीतां स्वयें ब्रह्मची होये ॥ अपार पुण्य गांठी तरी श्रवण लाही । कल्याण लेखकाचे भावगर्भ हृदयीं ॥ जय ॥ ३ ॥
Dasbodh Aarti Lyrics in English
Vedantsanmaticha kavyasindhu bharala. Shrutishastragranth saksh sangamu kela. Mahanubhav santajani anubhav chakhiyala. Adnyan jad jeeva marg sugam kela. || 1 || Jai jayaji Dasbodha granthraj prasiddha. Aarti onvalin vimaldnyan balbodha. || Dhru || Navavidha bhaktipanthen Ramroopanubhavi. Chaturyanidhi motha mayachakra ughavi. Harihar hrudayinche guhya pragat davin. Baddhachi siddha jhale asankhyat manavi. || Jai || 2 || Veesahi dashakincha anubhav jo pahe. Nityanemen vivaritan swayen Brahmachi hoye. Apaar punya ganthi tari shravan lahi. Kalyan lekhakache bhavgarbh hrudayin. || Jai || 3 ||
आरतीचा अर्थ (Meaning)
पहिला चरण दासबोधाला वेदांताचा काव्यसिंधू म्हणतो, ज्यात श्रुति आणि शास्त्रग्रंथांचा संगम झाला आहे, आणि ज्याने अज्ञानी जीवांसाठी मार्ग सोपा केला. धृपदात दासबोधाला ग्रंथराज म्हणून ओवाळले जाते. दुसरा चरण सांगतो की नवविधा भक्तीचा मार्ग दाखवून तो मायेचे चक्र उघड करतो, आणि त्यामुळे असंख्य बद्ध मानसे सिद्ध झाली. तिसरा चरण म्हणतो की जो वीसही दशकांचा अनुभव नित्यनेमाने विवरतो तो स्वतः ब्रह्मरूप होतो, आणि शेवटी लेखक कल्याणस्वामींची नाममुद्रा येते.
दासबोध आरतीचे महत्त्व
दासबोध हा समर्थ रामदास स्वामींचा प्रमुख ग्रंथ आहे आणि तो वीस दशकांमध्ये विभागलेला आहे, याचा निर्देश आरतीतील वीसही दशकींचा या ओळीत येतो. ग्रंथ लिहून घेणारे कल्याणस्वामी हे रामदासांचे शिष्य, आणि शेवटच्या ओळीत कल्याण लेखकाचे असा त्यांचा उल्लेख आहे. महाराष्ट्रात दासबोध पारायण केल्यानंतर ही आरती म्हणण्याची पद्धत आहे. सज्जनगड आणि रामदासी मठांमध्ये दास नवमीला तिला विशेष महत्त्व आहे.
आरती माहिती
| देवता | दासबोध ग्रंथराज |
| भाषा | मराठी |
| प्रकार | आरती |
| रचयिता | कल्याणस्वामी (नाममुद्रा) |
| अवसर | दासबोध पारायण, दास नवमी, सज्जनगड दर्शन |
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
दासबोधाची आरती कधी म्हणतात?
दासबोध पारायण संपल्यानंतर आणि दास नवमीला.
वीसही दशकींचा याचा अर्थ काय?
दासबोध ग्रंथ वीस दशकांमध्ये विभागलेला आहे, त्यांचा हा निर्देश आहे.
कल्याण लेखक कोण?
कल्याणस्वामी, जे रामदास स्वामींचे शिष्य होते आणि ज्यांनी दासबोध लिहून घेतला.