मारुतीची ही मराठी आरती समर्थ रामदास स्वामींची रचना आहे. मारुती मंदिरात, शनिवारच्या पूजेत आणि हनुमान जयंतीला हीच म्हटली जाते. खाली संपूर्ण मराठी बोल, इंग्रजीत वाचण्यासाठी लिप्यंतर आणि आरतीचा सोपा अर्थ दिला आहे.
मारुती आरतीचे बोल (Marathi)
सत्राणे उड्डाणे हुंकार वदनी । करि डळमळ भूमंडळ सिंधूजळ गगनी ॥ कडाडिले ब्रम्हांड धाक त्रिभुवनी । सुरवर नर निशाचर त्या झाल्या पळणी ॥१॥ जय देव जय देव जय श्रीहनुमंता । तुमचेनी प्रसादे न भी कृतांता ॥धृ॥ दुमदुमले पाताळ उठिला प्रतिशब्द । थरथरला धरणीधर मानीला खेद । कडकडिले पर्वत उड्डगण उच्छेद । रामी रामदासा शक्तीचा शोध ॥ जय ॥२॥
Hanuman Aarti Lyrics in English
Satrane uddane hunkar vadani. Kari dalamal bhumandal sindhujal gagani. Kadadile Brahmand dhak tribhuvani. Survar nar nishachar tya jhalya palani. ||1|| Jai dev jai dev jai Shri Hanumanta. Tumcheni prasade na bhi krutanta. ||Dhru|| Dumadumale patal uthila pratishabd. Tharatharala dharanidhar manila khed. Kadakadile parvat uddugan uchched. Rami Ramdasa shakticha shodh. ||Jai||2||
आरतीचा अर्थ (Meaning)
आरतीचा पहिला भाग मारुतीच्या उड्डाणाचे वर्णन करतो: तो जोराने उसळतो, त्याच्या गर्जनेने पृथ्वी आणि समुद्र हलतात, तिन्ही लोकांत धाक भरतो आणि राक्षस पळ काढतात. धृवपदात भक्त म्हणतो की तुमच्या कृपेने मला मृत्यूचीही भीती राहिली नाही. दुसरा भाग त्या गर्जनेचा परिणाम सांगतो आणि शेवटी रामदास स्वामी म्हणतात की खरी शक्ती रामनामात आहे.
मारुती आरतीचे महत्त्व
महाराष्ट्रात जवळजवळ प्रत्येक गावात मारुतीचे मंदिर आहे आणि शनिवारी तिथे हीच आरती होते. समर्थ रामदासांनी अकरा मारुती स्थापन केले, त्यामुळे रामदासी परंपरेत ह्या आरतीला विशेष स्थान आहे. चाल जोरदार असल्याने सामूहिक आरतीत ती उचलून धरते.
आरती माहिती
| देवता | श्री हनुमान (मारुती) |
| भाषा | मराठी |
| प्रकार | आरती |
| रचयिता | समर्थ रामदास स्वामी |
| अवसर | हनुमान जयंती, शनिवार |
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
धृ म्हणजे काय?
धृ म्हणजे धृवपद – प्रत्येक कडव्यानंतर परत म्हणायची ओळ. येथे जय देव जय देव ही ओळ परत म्हटली जाते.
ही आरती कोणी लिहिली?
समर्थ रामदास स्वामी. शेवटच्या ओळीत रामी रामदासा अशी त्यांची नाममुद्रा येते.
हिंदी हनुमान आरतीपेक्षा ही वेगळी आहे का?
होय. आरती कीजै हनुमान लला की ही हिंदी आरती वेगळी आहे. सत्राणे उड्डाणे ही मराठी आरती महाराष्ट्रात म्हटली जाते.