संत नामदेव महाराज यांची ही आरती वारकरी भजनी मालिकेत आणि पंढरपूरच्या दर्शनात म्हटली जाते. खाली संपूर्ण बोल मराठीत, इंग्रजीत आणि सोबत सोपा अर्थ दिला आहे.
नामदेव महाराज आरतीचे बोल (Marathi)
जय जयाजी भक्तराया । जिवलग नामया । आरती ओंवाळितां । चित्त पालटे काया ॥ धृ ॥ जन्मतां पांडुरंगे । जिव्हेवरी लिहिलें । अभंग शतकोटी । प्रमाण कवित्व रचिलें ॥ १ ॥ घ्यावया भक्तिसुख । पांडुरंगे अवतार । धरूनियां तीर्थमिषें । केला जगाचा उद्धार ॥ २ ॥ प्रत्यक्ष प्रचितीं हे । वाळवंट परिस केली । हारपली विषमता । द्वैतबुद्धि निरसली ॥ ३ ॥ समाधि महाद्वारीं । श्रीविठ्ठलचरणीं । आरती ओंवाळितों । परिसा कर जोडुनी ॥ ४ ॥
Namdev Maharaj Aarti Lyrics in English
Jai jayaji bhaktaraya. Jivalag Namaya. Aarti onvalita. Chitta palate kaya. || Dhru || Janmata Panduronge. Jivhevari lihile. Abhang shatkoti. Praman kavitva rachile. || 1 || Ghyavaya bhaktisukh. Panduronge avatar. Dharuniya tirthamishe. Kela jagacha uddhar. || 2 || Pratyaksha prachiti he. Valvant paris keli. Harapali vishamata. Dvaitabuddhi nirasali. || 3 || Samadhi mahadvari. Shrivitthalcharani. Aarti onvalito. Parisa kar joduni. || 4 ||
आरतीचा अर्थ (Meaning)
धृपदात नामदेवांना भक्तराय आणि विठ्ठलाचा जिवलग म्हटले आहे, आणि त्यांची आरती ओवाळल्याने चित्त आणि काया बदलते असे म्हटले आहे. पहिला चरण सांगतो की जन्मताच पांडुरंगाने त्यांच्या जिभेवर लिहिले, म्हणून त्यांनी शतकोटी अभंग रचले. दुसरा चरण म्हणतो की भक्तिसुख घेण्यासाठीच पांडुरंगाने नामदेव रूपाने अवतार घेतला आणि तीर्थयात्रेच्या निमित्ताने जगाचा उद्धार केला. तिसरा चरण पंढरपूरच्या वाळवंटाला परीस म्हणतो, जिथे भेदभाव आणि द्वैतबुद्धी नाहीसी होते. शेवटचा चरण त्यांची समाधी विठ्ठल मंदिराच्या महाद्वारात असल्याचे सांगतो.
नामदेव महाराज आरतीचे महत्त्व
संत नामदेव हे ज्ञानेश्वरांचे समकालीन आणि वारकरी संप्रदायातील प्रमुख संत. त्यांचे अभंग मराठीत आणि हिंदीतही आहेत, आणि शीख गुरू ग्रंथ साहिबमध्येही त्यांची रचना समाविष्ट आहे. आरतीत समाधि महाद्वारीं श्रीविठ्ठलचरणीं असे म्हटले आहे, कारण त्यांनी पंढरपूरच्या विठ्ठल मंदिराच्या महाद्वारातील पायरीवर समाधी घेतली. ती पायरी नामदेव पायरी म्हणून ओळखली जाते आणि वारकरी तिथे माथा टेकवूनच पुढे जातात.
आरती माहिती
| देवता | संत नामदेव महाराज |
| भाषा | मराठी |
| प्रकार | आरती |
| अवसर | पंढरपूर दर्शन, आषाढी वारी, भजनी मालिका |
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
नामदेव पायरी म्हणजे काय?
पंढरपूरच्या विठ्ठल मंदिराच्या महाद्वारातील ती पायरी, जिथे संत नामदेवांनी समाधी घेतली. आरतीतही याचा उल्लेख आहे.
शतकोटी अभंग याचा अर्थ काय?
नामदेवांनी अपार अभंग रचले, याचे वर्णन करणारी ही परंपरागत ओळ आहे.
नामदेव महाराजांची आरती कधी म्हणतात?
वारकरी भजनी मालिकेत आणि पंढरपूरच्या दर्शनाच्या वेळी.